أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

252

قانون ( فارسى )

داراى ورم گرم‌خونى همراه باشند بهره رسانند و آزمون شده‌اند كه عبارتند از : روغن نرگس و روغن سوسن آزاد . داروى گذاشتنى خوب و آزمون شده هست كه فرمول تركيب آن را به قابوس نسبت مىدهند و چنين است . نسخه : استرك ، ميعه و موم هريك به وزن ده درخمى . مصطكى ، زعفران و هل ( حماما ) هريك چهار درخمى . روغن درخت مصطكى ، روغن گل هريك دو درخمى . شراب دو قوطولى و نيم ( هفده اوقيه و نيم ) . موم و روغن بر آتش گداخته شوند با داروهاى ديگر بياميزند و بر كبد ورم‌زده بگذارند . اينك داروى گذاشتنى ديگر كه بسيار مفيد است : نسخه : سوسن ، حماما ( هل ) و ساذج ، از هريك يك درخمى . آس ، استرك و موم هريك بيست درخمى . كندر زعفران ، برباله هريك يك درخمى . روغن درخت مصطكى به اندازهء نياز . همه را در هم بسرشند و بر كبد گذارند . نسخهء خوب ديگر : الوا سه اوقيه . مصطكى يك اوقيه . بابونه و شاه‌افسر هريك چهار اوقيه . زعفران ، روناس ، نى نهاوندى و برباله هريك دو اوقيه . موم و اندران هريك نه اوقيه . هل ، سنبل رومى ، ثمر بلسان هريك شش اوقيه . روغن سوسن چندانكه براى درهم سرشتن دارو كافى باشد . نسخهء ديگر كه تحليل‌برندهء قوى است : زعفران دو اوقيه . مقل ، هفت اوقيه . هل ، سنبل رومى ، ثمر بلسان هريك شش اوقيه . روغن سوسن به اندازهء نياز . باهم مخلوط مىشوند و بر كبد مىگذارند . اگر همراه ورم گرم خونى كبد ، بيمار اسهالى چنان داشت كه سبب ناتوانى گردد . و چنان مصلحت بود كه اسهال را بازدارى ، قرص زرشك و قرص راوند قبوضيت‌بخش را تجويز كن كه بيمار بخورد . غذاهايى كه در علاج بيماران كبد ورم كردهء كذائى مناسب و مفيد و با كبد سازگارند ، عبارتند از : 1 - آبجو بر آتش جوشيده كه از هر غذايى بهتر است و چندين خاصيت دارد : سردىبخش است ، زدايندهء پليديهاست ، به سرعت نفوذ مىكند ، راه‌بندان در كبد ايجاد نمىكند ، ذرت ( بلال ) خوب نيست ، و از آن بدتر گندم است كه حتما در گندم غلظتى هست كه مزاحم ورم مىشود . و اگر بيمار ناگزير از خوردن نان گندم است ، بايد نانى باشد كه از خمير آرد بيخته نباشد و از گندمى نباشد كه لزجى و كش داشتن در آن هست و بايد نان در تنور برشته شود . بايد بيمار در